Tarihî Mirasın Kapsayıcı Dönüşümü: Adaptif Yeniden Kullanıma Yönelik Bir Değerlendirme – Tirilye Taş Mektep Örneği

Özet

Bu çalışmanın amacı; mirasın korunması, adaptif yeniden kullanım ve erişilebilir turizm yaklaşımlarını bir araya getirerek Tirilye Taş Mektep üzerinden kapsayıcı bir kavramsal değerlendirme çerçevesi sunmaktır. Nitel araştırma yaklaşımı kapsamında bütüncül tek durum desenine dayalı kavramsal bir vaka değerlendirmesi olarak kurgulanan araştırmada kuramsal literatür ile yapının tarihsel ve güncel mekansal özellikleri sentezlenerek beş boyutlu kavramsal bir değerlendirme çerçevesi geliştirilmiştir. İnceleme sonucunda yapının hafıza merkezine dönüştürülmesinin adaptif koruma ilkeleriyle örtüştüğü, ancak erişilebilirliğin salt mekanik platform gibi fiziksel düzenlemelerle sınırlı kalmayıp duyusal ve bilişsel aktarımı da kapsaması gerektiği saptanmıştır. Çalışma, mimarlık literatüründeki adaptif yeniden kullanım kavramını turizm bilimi bağlamına taşıyarak disiplinlerarası bir yaklaşım sunmakta önerilen çerçeveyi benzer tarihi yapılar için bir değerlendirme modeli olarak önermekte ve karar vericiler için operasyonel öneriler getirmektedir.