https://sobibder.org/index.php/sobibder/issue/feed 2026-01-08T20:17:00+00:00 Prof. Dr. Yüksel ÖZTÜRK editor.sobibder@gmail.com Open Journal Systems Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi’nin yayın odağında; Sosyal Bilimler alanındaki profesyonellere akademik katkı sağlayan, sektörel uygulamalara katkı sağlayan teorik ve uygulama arasında köprü olan, Sosyal Bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası karşılaştırmaları inceleyen eserler yer almaktadır. https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/624 2026-01-08T20:05:35+00:00 Ali ŞAHİN ararat_can@hotmail.com

<p>Bu çalışmada matematik eğitiminde olasılık konusuna yönelik gerçekleştirilen lisansüstü<br>çalışmaların betimsel içerik analiz sonucunun belirlenmesi hedeflenmektedir. Çalışma nitel bir<br>çalışma olup çalışmada doküman incelenmesi tekniğinden yararlanılmıştır. YÖK Ulusal Tez<br>Merkezinde olasılık konusuyla gerçekleştirilen 21 lisansüstü tez çalışması bu çalışmanın<br>örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan ‘‘Olasılık Konusuna Yönelik Tez<br>Çalışmalarını İnceleme Formu’’ veri toplama aracı olarak uygulanmıştır. Elde edilen verilerin<br>analizinde ise betimsel içerik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Lisansüstü çalışmaların tematik<br>açıdan özelliklerine göre yapılan analiz sonucunda 20 çalışma (%95.2) ile en fazla yüksek lisans<br>çalışmasının olduğu görülürken yıllar bazında ise en çok 2024 yılında 5 çalışmanın (%23.8)<br>olduğu görülmüştür. Boğaziçi Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi ve Karadeniz Teknik<br>Üniversitesinde 3’er çalışma (%14.2) ile diğer üniversitelere göre daha fazla çalışmaların yapıldığı<br>görülürken enstitüler açısından da en fazla 10 çalışma (%47.6) ile Fen Bilimleri Enstitüsünde<br>çalışmaların yayınlandığı bulunmuştur. Metodolojik yapıya göre en çok 5 çalışma (%23.8) ile<br>deneysel araştırma yöntemi tercih edilirken örneklem büyüklüğü açısından da 8 çalışma (%38.1)<br>ile 120 ve üzeri sayıya sahip katılımcılarla çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Örneklem türüne<br>yönelik 16 çalışma (%76.1) ile öğrencilerle çalışmalar yapılırken veri toplama aracı bakımından<br>da 14 çalışma (%33.3) ile en fazla başarı testinin kullanıldığı görülmüştür. Veri analiz çeşidi<br>içerisinde en çok 9 çalışma (%20.0) ile bağımlı ve bağımsız örneklemler için t-testinin uygulandığı<br>yapılan incelemeler sonucunda bulunmuştur.</p>

2026-01-08T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2026 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/625 2026-01-08T20:09:18+00:00 Sadık SERÇEK sadik.sercek@dicle.edu.tr Muazzez KORMAZ mzzkorkmaz@hotmail.com

<p>Yapay zekâ teknolojilerinin, turizm sektöründe önemli bir dönüşüm yaratma potansiyeline sahip<br>olduğu görülmektedir. Son yıllarda bu teknolojilerin gelişmesiyle birlikte, akıllı turizm uygulamaları<br>da hızla yaygınlaşmış ve turizm faaliyetlerinin dijitalleşmesine katkı sağlamıştır. Yapay zekâ destekli<br>sistemler; seyahat planlama, müşteri ilişkileri, hizmet kişiselleştirme, veri analizi ve destinasyon<br>yönetimi gibi birçok alanda kullanılmakta ve sektörde verimliliği artırmaktadır. Bu çalışmanın temel<br>amacı, yapay zekâ teknolojilerinin akıllı turizm üzerindeki etkilerini ve gelecekteki yönelimlerini<br>incelemektir. Bu amaçla, sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz yöntemleri kullanılmıştır.<br>‘Web of Science’, ‘Scopus’ ve ‘ScienceDirect’ veri tabanlarında yer alan, SSCI ve SCIE kapsamındaki<br>İngilizce yayımlanan makaleler analize dâhil edilmiştir. Toplanan veriler, VOSviewer analiz yazılımı<br>ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, 2017 sonrasında yapay zekâya yönelik akademik ilginin<br>belirgin biçimde arttığını ve bu teknolojinin akıllı turizmin gelişiminde merkezi bir role sahip olduğunu<br>göstermektedir. Turizm sektöründe yapay zekâ kullanımının artık yalnızca operasyonel bir araç<br>olmaktan çıkarak, sektörün rekabet gücünü belirleyen yenilikçi bir unsur haline geldiği söylenebilir. Bu<br>çalışma, mevcut literatürü bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirerek akıllı turizmde yapay zekâ<br>uygulamalarının kavramsal gelişimini ortaya koyması bakımından önemli bir katkı sunmaktadır.<br>Ayrıca elde edilen sonuçlar, gelecekte özellikle öngörüsel analitik, robotik hizmetler, kişiselleştirilmiş<br>deneyim tasarımı ve otonom seyahat teknolojilerinin araştırmalarda daha fazla önem kazanacağını<br>göstermekte ve alan yazınına yönlendirici nitelikte ipuçları sağlamaktadır. Bu bağlamda araştırma,<br>akıllı turizmin gelişiminde yapay zekânın hem mevcut durumu hem de gelecekteki potansiyeli<br>hakkında kapsamlı bir çerçeve sunarak literatüre anlamlı bir katkı sağlamaktadır.</p>

2026-01-08T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2026 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/626 2026-01-08T20:12:42+00:00 Hikmet KARAASLAN hkmt.krsln@gmail.com Sultan Murat TOPÇU stopcu@erciyes.edu.tr

<p>Türkmen mezarlıkları, Türkmen topluluklarının mezarlarına dikmiş oldukları tamgalı veya<br>süslemesiz doğal haliyle yerleştirilen mezar taşlarının bulunduğu alanlardır. Kırşehir tarih<br>boyunca Türkistan’ dan Anadolu’ ya göç yoluyla gelen Türkmen topluluklarına ev sahipliği<br>yapmış şehirlerden biridir. Türkmen toplulukları Kırşehir’e geldikleri zaman kendi yaşam<br>alanlarını oluşturarak köyler kurmuşlardır. Türkistan’dan gelirken yanlarında taşınır kültür<br>varlıkları ile gelenek ve göreneklerini taşımışlar ve yerleştikleri yerlere de bunları yansıtmışlardır.<br>Yerleştikleri köylerin isimlerine de kendi oymak, boy, aşiret ve cemaat isimlerini vermişlerdir.<br>Aynı şekilde Kırşehir ve çevresine yerleşen Türkmenler beraberlerinde ölü gömme ve mezar<br>geleneklerini de getirerek bölgede oluşturulmuş olan mezarlık alanlarında bu gelenekleri<br>yansıtmışlardır. Mezarlarda mezar taşlarını doğal haliyle olduğu gibi diktikleri ve sade<br>bıraktıkları gibi bazı bölgelerde de boy tamgalarını da taşlara kazımışlardır. Kırşehir çevresinde<br>boy tamgalı dikili Türkmen mezar taşlarına rastlanmamıştır. Kırşehir yöresinde çalışma sırasında<br>elde edilen veriler doğrultusunda Kırşehir ili Kaman ilçesi Çağırkan Köyü Mezarlığı’nda,<br>Kırşehir ili Akpınar ilçesi Merkez Mezarlığı’nda, Kırşehir ili Kaman ilçesi Savcılıkışla Köyü<br>Mezarlığı’nda, Kırşehir ili Mucur ilçesi Asmakaradam Köyü Mezarlığı’nda Türkmen mezarlıkları<br>ve Türkmen Mezar Taşları tespit edilmiştir. Mezar taşları günümüzde ya boş bir arazide ya da<br>yerleşim yeri çevresinde bulunmakta ve etrafı bir duvar veya tel örgüyle çevrilmiş vaziyeIedir.<br>* Bu makale; Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde hazırlanmakta olan “Kırşehir<br>Tarihi Mezarlıkları ve Mezar Taşları” adlı doktora, tezinden üretilmiştir.</p>

2026-01-08T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2026 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/627 2026-01-08T20:17:00+00:00 Büşra Bahar BALCI bahar.balci@samsun.edu.tr

<p>Partnerlerin birbirlerine gösterdikleri anlayış, değer ve ilgi içerikli davranışlarını algılama<br>süreçleri olarak tanımlanan algılanan partner duyarlılığının, ilişkisel ve bireysel süreçler<br>üzerinde birçok olumlu etkisi vardır. Partneri duyarlı algılamanın bireylerin mutluluğu, ilişki<br>işleyişi, fiziksel sağlıkları ve hatta yaşam süreleri ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Birçok olumlu<br>çıktısı olan algılanan partner duyarlılığının partnerlere dair farklı değişkenler tarafından<br>yordanması mümkündür. Bu derleme makalesinin amacı partnerden algılanan duyarlılılık ile<br>partnerin dinleme davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu bağlamda öncelikle algılanan<br>partner duyarlılığı ile ilgili yapılan çalışmalar ardından bu kavram ile dinleme davranışını<br>ilişkilendiren çalışmalar incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda partnerlerin dinleme<br>davranışının algılanan partner duyarlılığı üzerinde bir etkisinin olduğu fakat bu etkinin alan<br>yazında yeterince ele alınmadığı görülmüştür. Buradan hareketle gelecek araştırmalar için<br>önerilerde bulunulmuştur.</p>

2026-01-08T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2026