https://sobibder.org/index.php/sobibder/issue/feed Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi 2022-05-05T07:05:59+00:00 Prof. Dr. Yüksel ÖZTÜRK editor@sobibder.org Open Journal Systems Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi’nin yayın odağında; Sosyal Bilimler alanındaki profesyonellere akademik katkı sağlayan, sektörel uygulamalara katkı sağlayan teorik ve uygulama arasında köprü olan, Sosyal Bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası karşılaştırmaları inceleyen eserler yer almaktadır. https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/270 Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğrencilerinin Lisans Sonrası Kariyer Beklentileri Doğrultusunda Girişimcilik Eğilimleri: İstanbul’daki Vakıf Üniversiteleri Üzerine Araştırma 2022-05-04T23:08:31+00:00 Şenol Karadeniz snlkdz_2013@hotmail.com Özgür Kızıldemir ozgurkizildemir@subu.edu.tr <p>Bu çalışmada Türkiye’de lisans seviyesinde öğrencilerin bölümden mezun olduktan sonra sektörde kariyerlerine ne şekilde yön verecekleri araştırılmıştır. Bu sayede öğrencilerin kariyer beklentileri ortaya çıkarılmıştır. Örneğin özel sektör, aile işi, kamu veya kendi işlerini yaparak kariyer beklentilerini girişimcilik eğilimleriyle kombine etmeyi planlayan öğrencilerin kariyer planlarının hangi yönde şekilleneceği hakkında öngörü sahibi olunmuştur. Araştırma nicel yöntem şeklinde uygulanarak anket tekniği kullanılmıştır. Anket uygulaması tarayıcı tabanlı kelime işlemcisi yardımıyla internet üzerinden sosyal medya platformlarından ve e-posta aracılığıyla katılımcılara link gönderilerek uygulanmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 yazılım programı uygulanarak incelenmiştir. Veri bilgileri analiz edilirken açıklayıcı istatistiğe dayanan yöntemler (sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma) tercih edilmiştir. Analizde t testi, Anova, Pearson korelasyon ve Post-Hoc testi olan Bonferroni yöntemi kullanılıp sonuca gidilmiş, öneriler bildirilerek çalışma tamamlanmıştır.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/271 Perennial Kadınların Satın Alma Davranışlarının, Müşteri Deneyimi Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi: Fitness Salonu Yöneticileri ile Mülakat 2022-05-04T23:17:04+00:00 Şimal Çelikkol simalcelikkol@beykent.edu.tr Reyhan Başaran reyhan.basaran@kent.edu.tr <p>Stratejik yönetim açısından da pazarlama açısından da bakıldığında, deneyim yaklaşımları iç ve dış müşterileri etkilemektedir. Bu çalışmada, öncelikle pazarlama açısından perennial kadın tüketicileri tanımak ve perennial kadınlarla ilgili yanlış bilinenleri açıklamanın önemli olduğu düşünülmektedir. Beraberinde perennial kadın tüketicilerin satın alma eğilimlerinin anlaşılması ve müşteri deneyimi yönetimi stratejilerinin söz konusu eğilimlere etkisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Yapılmış olan alan dizin incelemesinde, perennial kadınların satın alma davranışlarının, müşteri deneyimi yönetim yaklaşımları ile yönlendirilebileceği bilgisi doğrultusunda, araştırmada 7 fitness salonu yöneticisi ile yüz yüze sıkı yapılandırılmış mülakat görüşmeleri yapılarak elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, mülakat görüşmeleri gerçekleştirilen işletmelerin müşteri deneyimi yönetimini önemsedikleri ve perennial kadın müşteri farkındalığına sahip olmalarına rağmen satın alma davranışlarının yönlendirilmesinde müşteri sadakatini geliştirmeye yönelik araştırma ve arşivleme stratejilerinin uygulanmadığı, müşteri deneyiminin yönlendirilmesinde bu nedenle eksik kalındığı tespit edilmiştir. Perennial kadınların satın alma davranışı öncüllerinin daha derinden anlaşılması gerekliliği ve müşteri deneyimi yönetim anlayışının işletmeler açısından benimsenerek uygulanmasının önemi bir kez daha ortaya konulmuştur. Ayrıca işletmelerin müşteri deneyimi yönetimi stratejilerinin farkındalığına varmalarının, pazar rekabetinde başarılı olmalarını ve pazarda uzun soluklu rekabet üstünlüğü sürdürebilmelerini sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/272 İşletme Öğrencilerinin Muhasebe Algılarına İlişkin Metaforlar 2022-05-04T23:19:28+00:00 Şule Yıldız kasapoglu@sakarya.edu.tr Amine Moussa Hısseıne amine.hisseine@ogr.sakarya.edu.tr Khal Mohammad Sharıfı khal.m.sharifi2018@gmail.com <p>Çalışmanın amacı, muhasebe eğitimi alan işletme bölümü öğrencilerinin muhasebe kavramına ilişkin algılarını bazı metaforlar yardımıyla belirlemektir. Bu amaçla, 2020-2021 öğretim yılında, Sakarya Üniversitesi İşletme bölümünde genel muhasebe dersini alan 112 öğrenciden “eğer muhasebe bir renk (hayvan, besin türü, mevsim, oyun, çiçek ve eşya) olsaydı, “….” olurdu. Çünkü “….”) cümlelerini tamamlamaları istenmiştir. Veriler frekans, yüzdeler ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin nitel analizi sonucu “gerekli, faydalı, önemli” ve “heyecan verici” ve “dikkat ve çok çalışma gerektirme” algılarının ön plana çıktığı görülmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerin her bir kategori için en yaygın olarak kullandıkları metaforlar sırayla “kırmızı, inek, su, ilkbahar, saklambaç, gül ve hesap makinesi” dir.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/273 Erken Dönem Uyumsuz Şemaları ile Depresif Belirtiler ve Öz-Duyarlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 2022-05-04T23:22:26+00:00 Çiğdem Yıldız c_yildiz7@hotmail.com Deniz Şarlak sarlakdeniz@gmail.com <p>Bu araştırmada erken dönem uyumsuz şemalar ile depresif belirti ve öz-duyarlık arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Beck Depresyon Ölçeği ve Öz-duyarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 365 üniversite öğrencisinin %69.9’unun kadın ve %66’sının 1. sınıf olduğu tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalara ait toplam puan ve duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon/güvensizlik, duyguları bastırma, onay arayıcılık, iç içe geçme/bağımlılık, ayrıcalıklık/yetersiz özdenetim, kendini feda, terk edilme, kusurluluk, cezalandırılma ve tehditler karşısında dayanıksızlık alt boyutları ile depresif belirtiler arasında pozitif yönde istatiksel anlamda ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca erken dönem uyumsuz şemaların toplam puanı ile öz-duyarlık toplam puanı, öz-sevecenlik, öz-yargılama, paylaşımların bilincinde olma, izolasyon, bilinçlilik ve aşırı özdeşleşme alt boyutları arasında anlamlı düzeyde ve negatif yönde ilişki tespit edilmiştir.</p> <p>Bu çalışma, ilk yazarın ikinci yazar danışmanlığında tamamladığı yüksek lisans tez çalışmasının verisinden hazırlanmıştır.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/274 Okul Öncesi Eğitimde Üst Bilişsel Becerileri Destekleyen Öğrenme Süreçlerinin İncelenmesi 2022-05-04T23:24:40+00:00 Rukiyye Yıldız Altan yildizrukiyye@gmail.com Z. Fulya Temel ftemel@gazi.edu.tr <p>Araştırmanın amacı, üstbilişsel süreçlerinin desteklendiği matematik etkinliklerinin çocukların üst bilişsel düşünme süreçlerini saptamak ve öğretmenin de süreçteki gözlemlerini ve düşüncelerini açığa çıkarmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplamak için gözlem ve görüşme metodu kullanılmış, veriler video kamerayla kayıt edilmiştir. Veriler transkript edildikten sonra Cambridgeshire Bağımsız Öğrenme (C.Ind.Le) Kodlama Şeması çerçevesinde kodlanmış ve analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, üst bilişsel bilgi ve üst bilişsel düzenleme kategorileri altında toplanmıştır. Benzer şekilde öğretmenin de sınıf içinde yaptığı gözlemlere ilişkin görüşleri aynı kategoriler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, süreç ilerledikçe çocukların daha fazla üst bilişsel davranış sergilediklerini göstermiştir. Bunun yanı sıra çocukların en fazla izlemeye yönelik üst bilişsel davranış gösterdikleri gözlemlenmiştir. Böylelikle, erken yaşlarda üst bilişsel süreçlerin öğrenme sürecine dâhil edilmesinin; çocukların üst bilişsel becerilerini nasıl desteklediğini açıkça ortaya konmuştur. Öğrenme sürecinde çocukların sergiledikleri üst bilişsel beceriler ve öğretmenin görüşleri, üst bilişsel becerilerin erken yaşlarda desteklenebileceğine ilişkin kanıtlar sunmuştur.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/275 Posthümanist Perspektiften Bir Cosmic-Horror Okuması: Annihilation Filmi Üzerine Bir İnceleme 2022-05-04T23:26:53+00:00 Baturalp Onrat baturonrat@gmail.com Pınar Özgökbel Bilis pinar.ozgokbelbilis@comu.edu.tr <p>Eleştirel posthümanizmin oluşturduğu söylemler, güncel olaylar ve olgular üzerinden okunabilmeye müsait bir yapı sunmaktadır. Bu noktada sinema sanatı önem kazanmaktadır. Öyle ki filmler yapıldıkları dönemin güncel olayları ve olgularını yansıtmada önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmasının temel amacı bir bilimkurgu-korku alt türü olarak Cosmic- Horror’un güncel olaylara ve geleceğe dair kurduğu tahayyülleri posthümanist kuram çerçevesinden analize tâbi tutulabileceğini ortaya koymaktır. İşbu amaçtan yola çıkarak çalışmada Cosmic-Horror sinemasına örnek teşkil eden Annihilation filmi, eleştirel posthümanist söylemler üzerinden niteliksel film analizine tâbi tutularak gelecekte insana dair beklentilerin posthuman olma durumuna doğru sinemasal anlatı ile nasıl kurulduğunu göstermektedir.</p> <p>Bu çalışma, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı Baturalp Onrat’ın Doç. Dr. Pınar Özgökbel Bilis danışmanlığında tamamlanan “Posthümanizm ve Cosmic-Horror Sineması” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/276 Yetişkinlerde Aldatma Eğiliminin Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ve Yakın İlişkilerde Psikolojik Eğilimler ile Arasındaki İlişkisinin İncelenmesi 2022-05-04T23:29:29+00:00 Cansu Selin Yurtseven pskcansuyurtseven@gmail.com Yasemin Yulaf yaseminyulaf@gmail.com <p>Günümüz ilişkilerinde aldatma önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. İlişkilerde farklı nedenlerle aldatmanın ortaya çıkışını gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmaların ortak noktası ilişkide aldatma varsa ilişki dinamiklerinin bozulduğudur. Bu araştırmada; yetişkinlerde aldatma eğiliminin erken dönem uyum bozucu şemalar ve yakın ilişkilerde psikolojik eğilimler ve arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ilinden gönüllü olarak katılan 400 bireyden oluşmaktadır. Araştırmada Young Şema Ölçeği, Aldatma Eğilimi Ölçeği, Çok Boyutlu İlişki Ölçeği (ÇBİÖ), Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. İlişki doyumu, ilişki korkusu, ilişkide izlenim ve dışsal ilişki kontrolü puanları artıkça, aldatma ölçeği puanları artmaktadır. İlişkide kendine güven, ilişkide girişkenlik, içsel ilişki kontrolü puanları artıkça, aldatma ölçeği puanları azalmaktadır. Yapılan çalışmalar bakıldığında aldatma eğilimi ile çok ilişki ölçeği alt boyutları arasında ilişkide özelikle kişilerin ilişki doyumu, ilişki korkusu, ilişki kaygısı gibi faktörler birlikte artış gösterirken ilişki ile ilgili sağlıklı olan ilişkide kendine güven, ilişkide girişkenlik, içsel ilişki kontrolü faktörlerde ise ters ilişki mevcuttur.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/277 Politik Konjonktür Dalgalanmaları: Kırılgan Beşli Analizi 2022-05-04T23:31:50+00:00 Enes Eyigün enesiyigun@hotmail.com Mehmet Cural mcural@beun.edu.tr <p>Politik Konjonktür Dalgalanmaları Teorisi, seçim dönemi iktisadi aktörlerin faydalarını maksimize etme çabalarının ekonomi üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, geleneksel fırsatçı model çerçevesinde, 1991-2019 yılları arası Kırılgan Beşli ülkelerde gerçekleşen beş dönemlik genel seçimler incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Kırılgan Beşli ülkelerde yapılan genel seçimlerde seçim çevrimi varlığının test edilmesidir. Test sonucu elde edilen çıkarımlar perspektifinde, bu ülkelerdeki kırılganlığın politik dalgalanmaların etkisi altında olup olmadığı, bu çalışmanın farkını oluşturacaktır. Genel seçimlerde ele alınan makroekonomik değişkenler; enflasyon oranı, işsizlik oranı, geniş para arzı büyümesi, ekonomik büyüme oranı ve kamu giderlerindeki değişimden oluşmaktadır. Çalışma bulguları, Kırılgan Beşli ülkelerde seçim çevriminin ortaya çıkmadığını göstermektedir.</p> <p>Bu çalışma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı “Politik Konjonktür Dalgalanmaları ve Geleneksel Fırsatçı Model: Kırılgan Beşli Ülkelerine Uygulanması” başlıklı yayınlanmamış yüksek lisans tezinden türetilmiştir.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/278 Futbol Hakemlerinin Covid-19 Korkusu Düzeylerinin İncelenmesi 2022-05-04T23:34:16+00:00 Mehmet Yıldırım mehmet2682@hotmail.com Tolga Hanayoğlu tolga.hanayoglu@bozok.edu.tr Mehmet Güçlü m.guclun@gmail.com <p>Bu araştırmanın amacı; faal futbol hakemlerinin Covid-19 korkusu düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Türkiye liglerinde görev alan faal futbol hakemleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise mail yoluyla gönderilen online anket çalışmasına gönüllü olarak katılım gösteren 160 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ‘’demografik bilgi formu’’ ve katılımcıların Covid 19 korku düzeylerini belirlemeye yönelik olarak ise Ladikli vd., (2020) tarafından Türkçe güvenirlik ve geçerlik çalışması yapılan ‘’Covid 19 Korkusu Ölçeği’’ kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans analizi, yüzde analizi, t testi, Anova analizi kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda; Covid 19 geçirme, Covid 19 aşısı olma ve Yakın çevrede Covid 19’a yakalanma değişkenlerine göre Covid 19 korkusu ölçeği puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p&lt;0.05). Covid 19 geçirenlerin, Covid 19 aşısı olanların ve Yakın çevresinde Covid 19’a yakalananların korku düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, medeni durum, meslek, yaşanılan yer, antrenman yapma şekli, sosyal medyada covid-19 haberlerini takip etme durumu değişkenlerine göre covid-19 korkusu ölçeği puan ortalaması arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmemiştir (p&gt;0.05).</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/279 Standart Dışı Çalışma ve Diğer Çalışma Şekilleri 2022-05-04T23:37:17+00:00 Burcu Arısoy burcuarisoy@beykent.edu.tr Zeki Parlak zeki.parlak@istanbul.edu.tr <p>1980’lerden sonra ekonomik ve sosyo politik üretim sistemindeki değişiklikler çalışanlar, işverenler, ülkeler, istihdam ve emek piyasaları açısından birtakım değişikliklere yol açmıştır. Özellikle Fordizmin çöküşünün ardından neo-liberal iktisat politikalarının uygulamaya konulması dünya emek piyasalarını derinden etkilemiştir. Fordist üretim sisteminde yer alan standart veya tam zamanlı istihdam yerini esnek çalışma ilişkilerine bırakırken gelişen ve gelişmiş ülkelerde emek piyasaları dönüşüm geçirmiş, standart dışı istihdam adeta norm haline gelmiştir. Nitekim 1980’lerden sonra ekonomik, sosyal politik ve üretim sistemindeki değişiklikler çalışanlar, işverenler, ülkeler, istihdam açısından birtakım değişikliklere yol açmıştır. Bütün bu gelişmelerle birlikte 21. yüzyılın ilk başlarında ulusal emek piyasaları işlevlerini yitirmeye başlamış, işverenler ürün piyasalarında artan rekabet ve üretim yöntemlerinde teknolojik değişiklik ile karşı karşıya kalmışlardır. “Dijital Çağ” olarak adlandırılan bu dönem, yeni iş yapılarını ve çalışma ilişkilerini ortaya çıkarmaktadır. Alternatif çalışma şekilleri tercih edilmeye başlanmıştır. Ne var ki bu alternatif çalışma şekilleri birbirinin yerine kullanılmaya başlanmış, kavram kargaşasını da beraberinde getirmiştir. Bu çalışmanın amacı birbirlerinin yerine kullanılan çalışma şekillerinin literatür taraması ile kavramsal olarak analizini yapmaktır. Birbirlerinin yerine kullanılan bu çalışma şekillerinin farklılaşan ve benzer noktalarının olduğu görülmektedir.</p> <p>Bu çalışma ilk yazarın Doktora tezinden türetilmiştir.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/280 Vejetaryen/Vegan Beslenme Felsefesinin Gastronomide Sürdürülebilirliğe Etkisi 2022-05-04T23:39:26+00:00 Şimal Aymankuy simalyakut@gmail.com Havva Topal havva.topal@altinbas.edu.tr <p>Yeryüzünde kaynakların kıt, insan ihtiyaçlarının sonsuz olması; insanoğlunu her zaman daha verimli olmaya ve kıt kaynakları gelecek nesillere sağlıklı ve yeterli bir şekilde aktarmak için düşünmeye zorlamıştır. Gelecek nesillere kaynakların yeterli ve etkili bir şekilde aktarılması konusu; enerji kaynaklarının yeterliliği, teknoloji ve sürdürülebilirlik kavramlarının da gündeme gelmesine neden olmuştur. Bu gelişmeler hemen hemen her bilim dalının bu üç temel kavram çerçevesinde, kuramsal düzeyde ve uygulama alanlarında kendi analizlerini geliştirmeye mecbur bırakmıştır. Aslında bilimin ihtiyaçtan yola çıkarak geliştiği düşünülürse dünyanın tam da bu yönde bir dönüşüm içinde olması beklenir. Tüm gelişmeler Gastronomi içinde bu kavramların gündeme gelmesini ve beraberinde kuramsal ve uygulama alanlarında enerji kullanımı, teknoloji-verimlilik artışı ve sürdürülebilirlik kavramlarının incelenmesini beraberinde getirmiştir. Bu gelişmeler aynı zamanda, yeme içme alışkanlıkları içinde ele alınabilecek vejetaryen ve vegan beslenme felsefesinin (biçiminin) sürdürülebilirliğe etkilerinin nasıl ve ne yönde olacağı sorusuna cevap aramayı da zorunlu kılmaktadır. Bu yaklaşım çerçevesinde kavramsal düzeyde vejetaryen-vegan felsefe ve sürdürülebilirlik kavramalarının birbirleri ile etkileşimleri ve vejetaryen-vegan beslenme felsefesinin sürdürülebilirliğe etkileri tartışılmaya çalışılmıştır.</p> 2022-05-05T00:00:00+00:00 Telif Hakkı (c) 2022