Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi https://sobibder.org/index.php/sobibder tr-TR <p>Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi açık erişimli (Open Access) bir dergidir. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi’nde yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır. Yazarlar ve telif hakkı sahipleri bütün kullanıcıların ücretsiz olarak erişim imkânına sahip olduğunu kabul ederler. Makaleleri kabul edilen yazarlar telif hakkının korunması ve Creative Commons Attribution License altında bulunan derginin haklarının korunması için çalışmalarında yer alan bilgilerin referans gösterilerek paylaşılmasını kabul etmiş sayılırlar. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi yayınlayacağı bütün makaleleri için Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) uygulamaktadır.</p> editor@sobibder.org (Prof. Dr. Yüksel ÖZTÜRK) info@orsamedya.com (ORSA Medya) Mon, 03 May 2021 14:13:56 +0000 OJS 3.3.0.5 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Aras Nehri Vadisi ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi (Kağızman-Gaziler Arası) https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/159 <p>Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Erzurum-Kars Bölümü’nde konumlanmış Kağızman Depresyonu’nu drene eden Aras Nehri vadisi ve yakın çevresini kapsayan bu çalışmanın amacı, Kars Platosu’nu kazarak bölgeye yerleşen nehrin vadi gelişim sürecini, jeomorfolojik özelliklerini, alandaki tektonik hareketlere tepkisini ve bölgenin morfolojik yapısına etki eden faktörleri ele almaktır. Saha tektonizma-flüvyal sistem ilişkisi açısından önemli bir noktada olmakla birlikte Türkiye’nin büyük akarsularından olan Aras Nehri vadisini kapsaması bakımından dikkat çekicidir. Araştırmada başta akarsu sekileri ve nehir yatağı olmak üzere Aras Nehri vadisindeki jeomorfolojik birimler haritalanmış, sekilerin alansal ve metrik dağılımları yapılmış, çeşitli harita ve kesitler oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen arazi çalışmalarında, güncel nehir yatağından 10-25 m, 55-60 m ve 110-120 m yükseklikte yer alan 3 seki basamağı tespit edilmiştir. Önemli birer paleocoğrafi bulgu olan bu sekilerin içyapıları genellikle kaba sedimentten oluşmakta ve çoğunlukla birbirine benzemektedir. Bunun yanında çalışma alanı içerisinde tipik bir örgülü nehir karakteri sunan Aras Nehri, vadi boyunca gelişen birikinti yelpazeleri nedeniyle zorunlu mendereslenme sergilemektedir.</p> Nurcan Avşin- Metin Aras Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/159 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 El Sanatlarının Turizme Katkısı, Mevcut Durumu Sorunları ve Çözüm Önerileri Üzerinde Sinop Örneğinde Bir Araştırma https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/160 <p>Çalışma, Sinop için önemli bir turistik ürün olan el sanatlarının karşılaştığı problemleri tespit<br>etmek, el sanatlarının sürdürülebilirliğin sağlaması ve turizme olan katkısının artırılması<br>hususunda Sinop ili ve bölge turizmi açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı;<br>Sinop’un geleneksel el sanatları üretiminde yaşanılan sorunlarına çözüm bulmak ve Sinop’un el<br>sanatlarının turizme olan katkısını artırmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden<br>mülakat tekniği tercih edilmiştir. Zanaatkârlarla yapılan görüşmelerin sonunda araştırma<br>doğrultusunda elde edilen sonuçlar; kalifiye eleman yetiştirmede yaşanan zorluk, hammaddeye<br>ulaşım sıkıntısı, el sanatları hakkında halkın bilgilendirilmesi, zanaatkârlar için teşvik faaliyetleri<br>ve Sinop ilinin tanıtım faaliyetleri konuları hakkında belediye çalışmaları yapılması gerektiği<br>tespit edilmiştir.</p> Aslı Sultan Eren- Gül Erkol Bayram Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/160 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Yerli Turistlerin Algılarına Göre Ahilik İlkeleri: İstanbul Kapalıçarşı Örneği https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/161 <p>Selçuklu ve Osmanlı döneminde sosyal ve ekonomik hayatı, felsefesi ve faaliyetleriyle düzenleyen Ahilik anlayışı özelde esnaf ve sanatkârların, genelde ise tüm toplumun gelişmesine katkı sağlayan önemli kurumlardan biridir. Günümüz esnaf ve sanatkârlarının uyguladığı birçok uygulama Ahilik geleneğinin devamı şeklinde kendini göstermektedir. Ama zamanla Ahilik anlayışının ilkeleri terk edilmiş ve kapitalist düzenin getirmiş olduğu ilkeler benimsenmiştir.<br>Çalışmanın amacı, turizm açısından büyük bir öneme sahip olan İstanbul Kapalıçarşı Esnaf ve<br>Sanatkârlarının ahilik ilkelerine sahip olma durumlarını yerli turistlerin Tripadvisor seyahat sitesinde yapmış oldukları yorumlara göre değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımından yararlanılmıştır. Tripadvisor’da kullanıcılar tarafından oluşturulan 727 yorum<br>incelenmiş; esnaf, sanatkâr ve satıcı anahtar kelimelerinin geçtiği 47 yorum içerik analizi ile<br>incelenmiştir. Çalışma sonucunda İstanbul Kapalıçarşı Esnaf ve sanatkârlarının Ahilik ilkelerine<br>sahip olma konusunda bazı problemlerin olduğu ifade edilebilir.</p> Ozan Çatır- Kenan Sakallı Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/161 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Hermeneutik ve Alımlama Estetiği Kuramlarının Yazınsal Metinlerin Karşılaştırmalı Çözümlemelerine Etkisi https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/162 <p>Yazınsal metinler özellikleri itibariyle, yaşantı deneyimleri ve kurmaca ile örülmüş, anlam<br>katmanlarından ve boşluklarından oluşan, öznel duygu ve düşünce barındıran metinlerdir.<br>Yazarının elinden çıktıktan sonra durağan hale gelen yazınsal metinler, okuma eylemiyle<br>yeniden devingen hale gelirler. Bu durum yazınsal metinlerin okur tarafından alımlanması ve<br>yorumsanması sonucu adeta yeniden inşa edilmesi anlamına gelmektedir. Karşılaştırmalı<br>edebiyatçılar da birer nitelikli okur olarak yazınsal metinleri birbirleriyle karşılaştırarak<br>incelemektedirler. Metinlerin incelemesinde kullanılan edebiyat inceleme yöntemleri arasında<br>okuru belirgin şekilde öne çıkaran iki kuram vardır. Hermeneutik ve alımlama estetiği yazınsal<br>metinlerdeki anlam katmanlarının, boşlukların çözümlenmesinde okurun elini güçlendirmektedir. Bu çalışmada iki kuramın, yazınsal metinlerin karşılaştırmalı anlayışla yorumlanmasındaki etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem olarak iki kuramı, yazınsal metinlerin yorumlaması hakkında alan uzmanlarının görüşleri ve yazın bilim değer ölçütleriyle karşılaştırmak benimsenmiştir. Elde edilen bulgular alımlama ve yorumsama kuramlarının karşılaştırmalı edebiyat alanında yapılan yazınsal metin çözümlemelerinde inceleyicilerin etkinliğini arttırdığını göstermektedir. Post-modern sanat anlayışında bu etki daha da önem kazanmaktadır.</p> Gökhan Şefik Erkurt Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/162 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Trabzon İlindeki Nüfus Hareketleri ve İç Göçün Yaş Gruplarına Göre Analizi https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/163 <p>1985-2019 dönemi içinde Trabzon ilinde gerçekleşen nüfus ve iç göç hareketlerini yaş grupları<br>özelinde dağılımını incelemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda iç göç<br>hareketlerinin hangi yönde gerçekleştiğini belirlemek için yaş gruplarına ait nüfus ve göç verileri<br>analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması<br>deseni benimsenmiştir. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için DİE ve TÜİK tarafından<br>toplanan ve depolanan verilerden, Trabzon iline ait nüfus ile iç göç verilerinden derleme ve<br>hesaplamalar yapılmıştır. İkincil veri analizi yapılarak yaş grupları ile alınan göç, verilen göç, net<br>göç ve net göç hızı özelinde veriler derlenmiş ve betimsel analiz bulguları sunulmuştur. Trabzon<br>ilinde göçe katılanların hangi yaş grubunda yoğunluk kazandığı tespit edilmiştir. İç göç<br>olgusunun yaşa göre değişkenliği ortaya konmuştur. Trabzon ili özelinde nüfus yapısının<br>cinsiyet değişkeni açısından 1970 ve sonrası tüm sayım dönemlerinde kadın nüfusun, erkek<br>nüfusundan fazla olduğu tespit edilmiştir. 5-35 yaş gruplarında verilen göç kategorisinde yoğun<br>bir hareketlilik gözlenmiştir. Bu çalışma sonucunda 18-24 yaş gruplarında Trabzon ilinin verdiği<br>göçlerin nedenleri arasında eğitim ve iş bulma faktörleri öne çıkmaktadır. 18-24 yaş grubu açısında, Trabzon ilinin aldığı göç nedenleri arasında eğitim ve iş bulma faktörleri olduğunu,<br>ikincil araştırma bulguları ile tespit edilmiştir. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı fonuyla destekli<br>göçün nedenselliğini inceleyecek bütünleşik nitel-nicel yöntemli saha araştırmalarının yapılması<br>önerilmiştir.</p> Kürşat Yurdigül Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/163 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 19. Yüzyıla Kadar Portrenin Gelişimi ve Aktarımı https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/164 <p>Bir kişinin yüz ifadesinin resmedildiği eserlere ‘‘portre’’ denilmektedir. Göğüs, bel ve dize kadar<br>olan gövde bölümünü içeren portreler sanatçının veya modelin tercihi sonucunda ortaya çıkar.<br>Sanatçı portre yaparken, kişinin görünümüyle birlikte, karakteristik özelliklerini ve ruh halini<br>yansıtarak özü yakalar. Portre; resim, heykel, fotoğraf gibi sanat dallarından birinde farklı renkte<br>farklı biçimde ve teknikte de yerini korur. Otoportre, bir sanatçının kendi portresini çizmesiyle<br>oluşur. Sanatçı kendi portresini yaparken karakteristik özelliklerinin yanı sıra ruh halini yansıtır<br>ve hatta kendine farklı anlamlar yükler. Portre veya otoportre, aslında yaşam ile ölüm arasında<br>ince çizgiyi hatırlatır. Buradaki amaç belki bir kalıcılık sağlamak, belki de geçmişe ışık tutmaktır.<br>Yaşam ile ölüm sürecini gözler önüne getiriyorsa, izleyeni geçmiş zamana götürür, o dönemi<br>tanıtır, bağ kurmasını sağlar ve izleyene hayal bile kurdurur. Kişinin yaşamının kendisi üzerinde<br>oluşturduğu etkileri hatta kişiye ait yaşanmışlıklarına ortak olabiliriz. Portre, mağara duvarlarından toprağa, tabutlardan tahta panolara, kâğıtlardan tuvallere ve günümüzde teknoloji ile dijital ortama uzanan bir serüvene sahip tarihi belgedir.</p> Emre Şen Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/164 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Sualtı Turizmi ve Türkiye’de Sualtı Dalış Noktaları Hakkında Görgül Bir Araştırma (Ayvalık Örneği) https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/165 <p>Günümüzde hizmetler sektörü dünyanın üç önemli sektöründen biri haline gelmiştir. Hizmetler sektörü içerisinde yer alan turizm, bugün özellikle gelişmekte olan ekonomiler için hem istihdam hem de döviz girdisi açısından tercih edilmektedir. Türkiye’nin tam anlamıyla 1980’li yıllardan itibaren keşfettiği ve önemli kazanımlar elde ettiği turizm bugün stratejik bir sektör haline dönüşmüştür. Türkiye; 2000’li yıllarda kitle turizminde sıkışmanın neticesi ile farklı ürün gruplarını öne çıkararak, turistik ürün çeşitlendirme stratejisini uygulamaya başlamıştır. Bu ürün gruplarından birisi de sualtı arkeolojisi ve sualtı dalış turizmidir. Üç yanı denizlerle çevrili olan Türkiye, Antik Çağ’dan bu yana deniz ticaret yollarının üzerinde yer almaktadır. Anadolu’nun coğrafi konumu ve sahip olduğu boğazlar Akdeniz’deki ticaret gemilerini Anadolu kıyılarında yer alan limanlara çekmiştir. Tarih boyunca Anadolu’yu çevreleyen denizlerde seyreden gemilerin bir kısmı, yol gösterici cihazlarının bulunmaması, sis, bilinmeyen kayalıklar ya da ani gelişen fırtınalar nedeniyle kıyılarımıza yakın batmıştır. Bugün; Türkiye kıyılarında hala keşfedilmeyi bekleyen birçok batık, gemi, uçak vb. kalıntılar vardır. Bu batıklar günümüzde ülkemizi sualtı dalış turizmi açısından oldukça cazip hale getirmektedir. Bu veriler ışığında; Türkiye’de sualtı sporlarıyla ilgilenenler için dünyada eşine az rastlanan dalış bölgeleri bulunmaktadır. Ayrıca, bu spor dalı artık turistlerin de önemli bir aktivite alanı olmaya başlamıştır. Bu çalışmada; sualtı turizmi kavramsal boyutta incelenmiş ve dünyada önemli dalış noktaları hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca; Türkiye’nin önemli dalış noktaları ve deniz faunası-florası kavramsal boyutta incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde; ülkemizin önemli bir turizm ve dalış destinasyonu olan Ayvalık Bölgesi’ndeki sualtı dalışıyla ilgili sorun ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur.</p> Yakup Dinç Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/165 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Sürdürülebilir Gastronomide Organik Tarım ile İyi Tarım Uygulamalarının Yeri ve Önemi https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/166 <p>Son yıllarda sanayileşme ile birlikte artan çevresel kirlilik, endüstriyel tarım ürünlerinin insan<br>sağlığı üzerindeki bazı olumsuz etkilerinin artması gibi pek çok neden tüketicileri daha doğal ve<br>organik gıdaları tercih etmeye yöneltmiştir. Bu noktada günümüzde sürdürülebilirlik anlayışı<br>içerisinde gelişen organik tarım ile iyi tarım uygulamaları tüketicilerin bu ihtiyaçlarına cevap<br>verecek nitelikte örnek uygulamalar olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda gastronomi<br>alanında faaliyet gösteren işletmeler; tüketici taleplerini karşılama, doğal çevreyi koruma, sosyal<br>sorumluluk duygusu ile hareket etme, rakipleri karşısında farklılaşma, niş pazar fırsatlarını<br>değerlendirme gibi pek çok nedenlerden dolayı bu yaklaşımlara uygun stratejiler geliştirdikleri<br>görülmektedir. Bu çalışma, literatür taramasına dayanan nitel bir çalışmadır ve amacı<br>sürdürülebilir gastronomide organik tarım ile iyi tarım uygulamalarının önemini literatürdeki<br>çalışmalardan faydalanarak açıklamaktır. Sonuç olarak organik tarım ile iyi tarım uygulamalarının başta şefler açısından olmak üzere, tüketici pazarları, bölgesel istihdam, eko turizm faaliyetleri, yiyecek içecek işletmeleri, gastronomi turları ve gastronomi rotaları açısından önem taşıdığı ortaya konmuştur.</p> Salim İbiş Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/166 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000 Turizmin Davranışsal Dönüşümü: Bir Yorum Aracı Olarak Pandemi https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/167 <p>İnsanoğlu tarih boyunca sayısız felaket yaşamıştır. Özellikle salgın gibi etkileri ve süresi belirsiz<br>olaylar çok daha yıkıcı olmuştur. Günümüzde yaşanan COVID 19 pandemisi bu felaketlerin en<br>çarpıcı örneklerinden biridir. Bununla birlikte pandemi, sosyal yaşam davranışlarını belirgin bir<br>biçimde değiştirmektedir. Bu değişimin psikoloji, ekonomi, toplum ve çevre gibi farklı boyutları<br>bulunmaktadır. Sosyolojik ve psikolojik derinliği olan davranış kavramı aynı zamanda turizm<br>gibi sosyal yaşam dinamiklerinden bağımsız olmayan alanlar için önemli bir hareket noktasıdır.<br>Nitekim pandemi koşullarına bağlı olarak değişen davranış kalıplarının turizm davranışını da<br>etkilemesi muhtemeldir. Bu çalışmada öncelikle pandemi ve davranış değişimleri ile ilgili literatürde yer alan araştırma sonuçları incelenmiştir. İkinci olarak turizm davranışındaki<br>değişimler ile ilgili araştırma sonuçları değerlendirilmiştir. Son olarak sonuçlar arasında karşılaştırma yapılmış ve güncel turizm davranışı ile ilgili çıkarımlar yapılmıştır. Bu bağlamda,<br>söz konusu araştırmaların sonuçları, pandemi kaynaklı sosyal yaşam davranışındaki değişimlerin turizm davranışına da yansıdığını göstermektedir. Pandeminin olumsuz sonuçları psikolojik boyutta daha çok etkili olurken bu durumun tatil, ulaşım ve konaklama tercihlerinde değişim meydana getireceği öngörülmektedir.</p> Caner Çalışkan Telif Hakkı (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/167 Mon, 03 May 2021 00:00:00 +0000