Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi

Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden 36 - 72 Ay Arası Çocukların Öz Düzenleme Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Uygulanan Eğitim Programlarının Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması

Adeviye İnci AKYEL — 2026-05-05

Bu meta-analiz araştırması okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 36-72 ay arası çocukların
öz düzenleme becerilerini geliştirmeye yönelik uygulanan eğitim programlarının etkililiğini ve
bunu etkileyen moderatör değişkenleri sistematik bir şekilde incelemeyi amaçlamıştır. 2010-2025
yılları arasında Türkiye'deki ulusal akademik veri tabanlarında belirlenen anahtar kelimelerle
taranan ve istatistiksel veri sağlayan 28 deneysel veya yarı deneysel çalışma analize dahil
edilmiştir. Meta-analiz sonuçları, eğitim programlarının çocukların öz düzenleme becerileri
üzerinde anlamlı ve yüksek düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Araştırmada
etki büyüklükleri arasında yüksek düzeyde heterojenlik tespit edildiğinden dolayı bu
heterojenliğin kaynaklarını belirlemek amacıyla alt grup analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analiz
sonucunda yaş ve ölçme aracı değişkenlerinin anlamlı birer moderatör olduğu bulunmuştur. Bu
bulguyu daha ayrıntılı incelemek amacıyla ölçek türü ve yaş ortalaması değişkenlerinin birlikte
ele alındığı çoklu meta-regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. İki değişkenli modelin etki
büyüklüğündeki değişimi anlamlı bir şekilde açıkladığı ve yaş ortalaması değişkeninin
istatistiksel anlamlılığını yitirdiği görülmüştür.

Tokat’ın Yemek Belleğinde Bat: Yöresel Mutfak ve Kimlik Üzerine Kavramsal Bir Yaklaşım

Cansu UZUN GÜRİPEK — 2026-05-05

Yemek kültürü, toplumsal ilişkilerin kurulmasında, ortak deneyimlerin hatırlanmasında ve
kültürel kimliğin aktarımında önemli bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda yöresel mutfak
pratikleri, belirli bir coğrafyaya ait kültürel değerlerin korunması ve kuşaktan kuşağa
aktarılmasında etkili araçlar arasında yer almaktadır. Tokat mutfağının özgün yemeklerinden Bat
da söz konusu kültürel birikimin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu
çalışma, Bat’ın Tokat toplumunun toplumsal belleği ve kültürel kimliği içerisindeki yerini
kavramsal bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi
kullanılmış olup; vaka yaklaşımı deseni benimsenmiştir. Araştırmada veri toplama tekniği
olarak doküman analizi kullanılmıştır. Bu bağlamda toplumsal bellek, hafıza mekânı ve kültürel
kimlik kavramları temelinde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bat’ın hazırlanma ve paylaşım
pratikleri aile içi etkileşim, komşuluk ilişkileri, bağ yaşamı ve çeşitli sosyal buluşmalarla ilişkili
kültürel pratikler kapsamında ele alınmıştır. Elde edilen değerlendirmeler Bat’ın Tokat
gastronomi mirasının önemli taşıyıcılarından biri olduğunu göstermektedir. Bat etrafında gelişen
üretim, paylaşım ve toplumsal etkileşim pratikleri kültürel sürekliliğin korunmasına katkı
sağlamaktadır. Çalışma, yöresel mutfakların beslenme işlevinin ötesinde toplumsal aidiyetin
güçlenmesi ve kültürel aktarımın sürdürülmesi açısından önemli bir rol üstlendiğini ortaya
koymaktadır.

Osmanlı’da Halkla İlişkiler II. Mahmut Dönemi ve İletişim Politikaları

Hüseyin DİKME — 2026-05-05

Osmanlı Devleti’nde halkla ilişkilerin tarihi, geleneksel yönetim anlayışının bir yansıması olarak
yöneten ile yönetilen arasında kurulan iletişim pratikleriyle şekillenmiştir. Bu çalışmada, II.
Mahmut döneminde halkla ilişkiler anlayışı; camiler, vakıflar, fermanlar, merasimler, gazeteler
ve geziler gibi çeşitli iletişim araçları üzerinden incelenmiştir. Söz konusu dönem, yalnızca siyasal
reformların değil, aynı zamanda iletişim süreçlerinin dönüştüğü bir zaman dilimidir. Makalede
bu dönüşüm, modern halkla ilişkiler kuramları ışığında yeniden yorumlanmaktadır. Bu
bağlamda Grunig ve Hunt’ın dört model yaklaşımı kuramsal referans olarak değerlendirilmiştir.

Kırsal Kalkınma ve Sürdürülebilir Turizm Fırsatları: Bitlis’in Apiturizm Potansiyeli

Melike KAVAK — 2026-05-05

Apiturizm, geleneksel kitle turizminin ötesinde, alternatif ve deneyim odaklı arayışlar peşindeki
turistler için ideal bir seçenek haline gelmektedir. Apiturizm, ziyaretçilere arıların dünyasını
keşfetme fırsatının yanında, doğal yaşamı koruma, biyoçeşitliliği teşvik etme ve yerel ekonomiyi
güçlendirme gibi önemli etkilere sahip olduğu gözlenmektedir. Bu çalışma, Bitlis’in apiturizm
potansiyelini ve bu turizm türünün bölgesel kalkınmaya katkılarını değerlendirmeyi
amaçlamaktadır. Türkiye’nin zengin biyoçeşitliliği ve uygun iklim koşulları, arıcılık faaliyetlerini
desteklerken, Bitlis’in coğrafi yapısı, endemik bitki türleri ve geleneksel arıcılık yöntemleri,
bölgeyi apiturizm için ideal bir destinasyon haline getirmektedir. 2023 verilerine göre Türkiye,
dünya bal üretiminde ikinci sırada yer almakta olup, Bitlis %2,7’lik kovan payıyla ülkenin önde
gelen arıcılık merkezlerinden biridir. Bu çalışmayla, Bitlis ilinin apiturizm potansiyelini
değerlendirmek amacıyla keşifsel araştırma yöntemiyle yürütülmüş olup, ikincil veriler
incelenerek konuya ilişkin genel durum özetlenmiş ve GZFT (SWOT) analizi aracılığıyla içsel
güçlü/zayıf yönler ile dışsal fırsat/tehditler belirlenerek sürdürülebilir turizm stratejilerine katkı
sağlanmıştır. Çalışmada, apiturizmin kırsal turizm, doğa turizmi ve kültürel turizmle entegre
edilerek çeşitlendirilmiş turizm rotaları oluşturulması önerilmektedir. Bitlis ilinde arıcılık
potansiyelinin apiturizm açısından değerlendirilmesine yönelik eylem planının hazırlanmasının
önemi vurgulanmıştır. Bitlis ili arıcılık potansiyelinin apiturizmin gelişiminde ve kırsal
kalkınmada önemli rol oynayacağı düşünülmektedir. Bu çalışma, Bitlis’in apiturizm
potansiyelini ortaya koyarak, sürdürülebilir turizm ve bölgesel kalkınma için yenilikçi bir model
sunmaktadır.