https://sobibder.org/index.php/sobibder Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi’nin yayın odağında; Sosyal Bilimler alanındaki profesyonellere akademik katkı sağlayan, sektörel uygulamalara katkı sağlayan teorik ve uygulama arasında köprü olan, Sosyal Bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası karşılaştırmaları inceleyen eserler yer almaktadır. Prof. Dr. Yüksel ÖZTÜRK tr-TR Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/624 <p>Bu çalışmada matematik eğitiminde olasılık konusuna yönelik gerçekleştirilen lisansüstü<br>çalışmaların betimsel içerik analiz sonucunun belirlenmesi hedeflenmektedir. Çalışma nitel bir<br>çalışma olup çalışmada doküman incelenmesi tekniğinden yararlanılmıştır. YÖK Ulusal Tez<br>Merkezinde olasılık konusuyla gerçekleştirilen 21 lisansüstü tez çalışması bu çalışmanın<br>örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan ‘‘Olasılık Konusuna Yönelik Tez<br>Çalışmalarını İnceleme Formu’’ veri toplama aracı olarak uygulanmıştır. Elde edilen verilerin<br>analizinde ise betimsel içerik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Lisansüstü çalışmaların tematik<br>açıdan özelliklerine göre yapılan analiz sonucunda 20 çalışma (%95.2) ile en fazla yüksek lisans<br>çalışmasının olduğu görülürken yıllar bazında ise en çok 2024 yılında 5 çalışmanın (%23.8)<br>olduğu görülmüştür. Boğaziçi Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi ve Karadeniz Teknik<br>Üniversitesinde 3’er çalışma (%14.2) ile diğer üniversitelere göre daha fazla çalışmaların yapıldığı<br>görülürken enstitüler açısından da en fazla 10 çalışma (%47.6) ile Fen Bilimleri Enstitüsünde<br>çalışmaların yayınlandığı bulunmuştur. Metodolojik yapıya göre en çok 5 çalışma (%23.8) ile<br>deneysel araştırma yöntemi tercih edilirken örneklem büyüklüğü açısından da 8 çalışma (%38.1)<br>ile 120 ve üzeri sayıya sahip katılımcılarla çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Örneklem türüne<br>yönelik 16 çalışma (%76.1) ile öğrencilerle çalışmalar yapılırken veri toplama aracı bakımından<br>da 14 çalışma (%33.3) ile en fazla başarı testinin kullanıldığı görülmüştür. Veri analiz çeşidi<br>içerisinde en çok 9 çalışma (%20.0) ile bağımlı ve bağımsız örneklemler için t-testinin uygulandığı<br>yapılan incelemeler sonucunda bulunmuştur.</p> Ali ŞAHİN Telif Hakkı (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-01-08 2026-01-08 9 1 1 19 10.26677/TR1010.2026.1617 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/625 <p>Yapay zekâ teknolojilerinin, turizm sektöründe önemli bir dönüşüm yaratma potansiyeline sahip<br>olduğu görülmektedir. Son yıllarda bu teknolojilerin gelişmesiyle birlikte, akıllı turizm uygulamaları<br>da hızla yaygınlaşmış ve turizm faaliyetlerinin dijitalleşmesine katkı sağlamıştır. Yapay zekâ destekli<br>sistemler; seyahat planlama, müşteri ilişkileri, hizmet kişiselleştirme, veri analizi ve destinasyon<br>yönetimi gibi birçok alanda kullanılmakta ve sektörde verimliliği artırmaktadır. Bu çalışmanın temel<br>amacı, yapay zekâ teknolojilerinin akıllı turizm üzerindeki etkilerini ve gelecekteki yönelimlerini<br>incelemektir. Bu amaçla, sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz yöntemleri kullanılmıştır.<br>‘Web of Science’, ‘Scopus’ ve ‘ScienceDirect’ veri tabanlarında yer alan, SSCI ve SCIE kapsamındaki<br>İngilizce yayımlanan makaleler analize dâhil edilmiştir. Toplanan veriler, VOSviewer analiz yazılımı<br>ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, 2017 sonrasında yapay zekâya yönelik akademik ilginin<br>belirgin biçimde arttığını ve bu teknolojinin akıllı turizmin gelişiminde merkezi bir role sahip olduğunu<br>göstermektedir. Turizm sektöründe yapay zekâ kullanımının artık yalnızca operasyonel bir araç<br>olmaktan çıkarak, sektörün rekabet gücünü belirleyen yenilikçi bir unsur haline geldiği söylenebilir. Bu<br>çalışma, mevcut literatürü bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirerek akıllı turizmde yapay zekâ<br>uygulamalarının kavramsal gelişimini ortaya koyması bakımından önemli bir katkı sunmaktadır.<br>Ayrıca elde edilen sonuçlar, gelecekte özellikle öngörüsel analitik, robotik hizmetler, kişiselleştirilmiş<br>deneyim tasarımı ve otonom seyahat teknolojilerinin araştırmalarda daha fazla önem kazanacağını<br>göstermekte ve alan yazınına yönlendirici nitelikte ipuçları sağlamaktadır. Bu bağlamda araştırma,<br>akıllı turizmin gelişiminde yapay zekânın hem mevcut durumu hem de gelecekteki potansiyeli<br>hakkında kapsamlı bir çerçeve sunarak literatüre anlamlı bir katkı sağlamaktadır.</p> Sadık SERÇEK Muazzez KORMAZ Telif Hakkı (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-01-08 2026-01-08 9 1 20 34 10.26677/TR1010.2026.1618 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/626 <p>Türkmen mezarlıkları, Türkmen topluluklarının mezarlarına dikmiş oldukları tamgalı veya<br>süslemesiz doğal haliyle yerleştirilen mezar taşlarının bulunduğu alanlardır. Kırşehir tarih<br>boyunca Türkistan’ dan Anadolu’ ya göç yoluyla gelen Türkmen topluluklarına ev sahipliği<br>yapmış şehirlerden biridir. Türkmen toplulukları Kırşehir’e geldikleri zaman kendi yaşam<br>alanlarını oluşturarak köyler kurmuşlardır. Türkistan’dan gelirken yanlarında taşınır kültür<br>varlıkları ile gelenek ve göreneklerini taşımışlar ve yerleştikleri yerlere de bunları yansıtmışlardır.<br>Yerleştikleri köylerin isimlerine de kendi oymak, boy, aşiret ve cemaat isimlerini vermişlerdir.<br>Aynı şekilde Kırşehir ve çevresine yerleşen Türkmenler beraberlerinde ölü gömme ve mezar<br>geleneklerini de getirerek bölgede oluşturulmuş olan mezarlık alanlarında bu gelenekleri<br>yansıtmışlardır. Mezarlarda mezar taşlarını doğal haliyle olduğu gibi diktikleri ve sade<br>bıraktıkları gibi bazı bölgelerde de boy tamgalarını da taşlara kazımışlardır. Kırşehir çevresinde<br>boy tamgalı dikili Türkmen mezar taşlarına rastlanmamıştır. Kırşehir yöresinde çalışma sırasında<br>elde edilen veriler doğrultusunda Kırşehir ili Kaman ilçesi Çağırkan Köyü Mezarlığı’nda,<br>Kırşehir ili Akpınar ilçesi Merkez Mezarlığı’nda, Kırşehir ili Kaman ilçesi Savcılıkışla Köyü<br>Mezarlığı’nda, Kırşehir ili Mucur ilçesi Asmakaradam Köyü Mezarlığı’nda Türkmen mezarlıkları<br>ve Türkmen Mezar Taşları tespit edilmiştir. Mezar taşları günümüzde ya boş bir arazide ya da<br>yerleşim yeri çevresinde bulunmakta ve etrafı bir duvar veya tel örgüyle çevrilmiş vaziyeIedir.<br>* Bu makale; Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde hazırlanmakta olan “Kırşehir<br>Tarihi Mezarlıkları ve Mezar Taşları” adlı doktora, tezinden üretilmiştir.</p> Hikmet KARAASLAN Sultan Murat TOPÇU Telif Hakkı (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-01-08 2026-01-08 9 1 35 51 10.26677/TR1010.2026.1619 https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/627 <p>Partnerlerin birbirlerine gösterdikleri anlayış, değer ve ilgi içerikli davranışlarını algılama<br>süreçleri olarak tanımlanan algılanan partner duyarlılığının, ilişkisel ve bireysel süreçler<br>üzerinde birçok olumlu etkisi vardır. Partneri duyarlı algılamanın bireylerin mutluluğu, ilişki<br>işleyişi, fiziksel sağlıkları ve hatta yaşam süreleri ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Birçok olumlu<br>çıktısı olan algılanan partner duyarlılığının partnerlere dair farklı değişkenler tarafından<br>yordanması mümkündür. Bu derleme makalesinin amacı partnerden algılanan duyarlılılık ile<br>partnerin dinleme davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu bağlamda öncelikle algılanan<br>partner duyarlılığı ile ilgili yapılan çalışmalar ardından bu kavram ile dinleme davranışını<br>ilişkilendiren çalışmalar incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda partnerlerin dinleme<br>davranışının algılanan partner duyarlılığı üzerinde bir etkisinin olduğu fakat bu etkinin alan<br>yazında yeterince ele alınmadığı görülmüştür. Buradan hareketle gelecek araştırmalar için<br>önerilerde bulunulmuştur.</p> Büşra Bahar BALCI Telif Hakkı (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-01-08 2026-01-08 9 1 52 69 10.26677/TR1010.2026.1620